اسکار زخم چیست؟

اسکار (Scar) چیست و چگونه ایجاد میشود؟

اسکار زمانی ایجاد می شود که لایه عمقی در پوست يا Dermis دچار آسیب شود. ایجاد اسکار یک فرآیند طبیعی در بهبود زخم می باشد. اما گاهی اوقات ایجاد یک ظاهر ناخوشایند می تواند علاوه بر اختلال در زیبایی صورت، باعث پایین آمدن اعتماد به نفس افراد بشود. هرگونه آسیبی که در عمقی بیشتر از لایه اولیه پوست یا Epidermis پدیده آید، می‌تواند پس از ترمیم به اسکار تبدیل گردد. انواع آکنه های کیستی و عفونی، عمل های جراحی، تصادفات و سوختگی ها همگی می‌توانند موجب ایجاد اسکار در پوست گردند.

اسکار (Scar) چیست

پس از وارد شدن آسیب، پوست بدن شروع به ترمیم ناحیه آسیب دیده می نماید و معمولاً در روند ترمیم ناحیه ترمیم شده رنگ و یا قوامی متفاوت با سایر قسمتهای پوست سالم پیدا می کند. علت ایجاد اسکار پس از ایجاد زخم، ساختار نامنظم و غنی از کلاژن پوست در حال ترمیم می باشد. معمولاً اسکار در سایزهای کوچک و در افراد سالم بعد از مدت کوتاهی توسط بدن فرد از بین می رود؛ ولی گاهی در افرادی که قدرت ترمیم زخم پایینی دارند و یا اندازه اسکار در آنها  بزرگ است، اسکار پس از تشکیل محو  نمی گردد و نیاز به عوامل خارجی برای برطرف کردن آنها به وجود می آید.

معرفی انواع اسکار (Scar)

برای یافتن بهترین روش درمان برای اسکار، ابتدا باید نوع اسکار مشخص گردد. اسکار یا جای زخم با توجه به خصوصیات ظاهری، معمولاً در یکی از سه دسته بندی پایین قرار میگیرد:

1- اسکار های هایپر توفیک (Hypertrophic Scar):

در این نوع اسکارها، در طی روند بهبود زخم، بدن بیش از حد نیاز کلاژن تولید می نمایند. همین عامل باعث می‌شود پس از بهبود زخم لایه ضخیم و سفتی روی ناحیه آسیب دیده را بپوشاند. اسکار هایپرتروفیک، معمولا به علت ظاهر ناصاف و نامطلوب خود، به خودی خود درمان نگردیده و مداخله پزشکی نیاز دارد.

2- اسکار آتروفیک (Atrophic Scar):

در این نوع از اسکار یا جای زخم، به علت عمقی بودن زخم، پس از بهبود ناحیه اسکار شده گود می رود. علت ایجاد این نوع اسکارها، کمبود تولید کلاژن توسط بدن میباشد. اسکار آکنه شایعترین عامل ایجاد اسکار آتروفیک یا اسکار های گوده گذار می باشد. اسکار آتروفیک علاوه بر ایجاد ناهمواری و ناصافی در سطح پوست می تواند باعث تغییر در رنگ پوست نیز گردد. اسکار آتروفیک می‌تواند باعث تغییر رنگ پوست آسیب دیده به صورت روشن‌تر یا تیره‌تر از پوست سالم گردد. انواع روشن تر از پوست سالم اسکار آتروفیک هاپوپیگمانته و انواع تیره تر را اسکار آتروفیک هایپر پیگمانته نامیده می شود.

اسکار چیست؟

3- اسکار کلوئید یا گوشت اضافه

در این نوع اسکار به علت تولید بیش از حد کلاژن، اسکار حتی از لبه‌های اصلی زخمی‌هم فراتر رفته و باعث آسیب پوست سالم می گردد. این نوع اسکار، که تحت عنوان گوشت اضافه مورد شناخت اکثریت افراد می‌باشد، به علت ظاهر بسیار نامناسب و احتمال ایجاد التهابات پوستی، بهتر از هرچه زودتر تحت درمان قرار گیرد. اسکار اسکار کلوئید یا گوشت اضافه در برخی نقاط مانند کمرو روی دستها شایع تر از سایر نواحی از نظر هستند. این نوع اسکار در افراد با سابقه خانوادگی کلویید، افراد با پوست تیره، آقایان و در زخمهای بسیار عمقی که به خوبی درمان نشده اند شایع‌تر هستند.

اسکار کلوئید یا گوشت اضافه

روش های درمان اسكار يا جاي زخم:

با توجه به نوع اسکار درمان های پیشنهادی متفاوتی از جانب پزشک قابل انجام می باشد. بهتر است درمان اسکار به تعویق نیوفتد. بهترین زمان برای درمان اسکار  بلافاصله بعد از ایجاد آن است. اسکار در مراحل اولیه ایجاد شدن، به راحتی توسط دارو در منزل قابل درمان است. در صورتی که اسکار قدیمی شده یا خیلی بزرگ باشد، از روش‌های درمانی موثرتری استفاده می نماییم.

1- استفاده از ترمیم کننده ها جهت رفع اسکار

مصرف ترمیم کنندها  از جمله ژل های سیلیکونی و  پماد های ترمیم کننده، طی ماه اول بعد از ترمیم زخم بسیار پر فایده و کم هزینه می باشد. در صورت استفاده از ترمیم کننده ها در فاصله زمانی مناسب بعد از ایجاد زخم احتمال ایجاد اسکار کلوئیدی یا گوشت اضافه را تا حد زیادی کاهش می یابد.

اسکار چیست؟

2- میکرونیدلینگ و یا لایه برداری سطحی جهت رفع اسکار

استفاده از میکرونیدلینگ و یا پماد های لایه بردار مانند رتینوئیدها، با برداشتن لایه های مرده پوست می تواند اسکار آکنه یا  انواع اسکارهای سطحی را کمرنگ تر نمایید.

میکرونیدلینگ و یا لایه برداری

3- لیزر های لایه بردار جهت رفع اسکار

برای اسکار های عمیق تر که با موارد ذکر شده در بالا قابل درمان نیستند، می توان  از لیزر های لایه بردار استفاده نمود. این لیزرها توسط حرارت یا سرما یا برخی امواج می توانند لایه برداری عمقی تری را سبب شوند.

لیزر های لایه بردار

4- تزریق محرک های تولید کلاژن جهت رفع اسکار

استفاده از برخی محرک های تولید کلاژن از قبیلPRP ، مزوتراپی های جوان ساز، نانوفت، می تواند با بهبود قدرت تولید کلاژن سازی مفید و منظم، ایجاد اسکار را محدود کرده و اسکار ایجاد شده را کم رنگ تر نماید.

5- ساب سیژن جهت رفع اسکار

 ساب سیژن، بهترین روش درمانی برای انواع اسکار های آتروفیک و یا گود رفته می باشد. در این روش پس از بی حس کردن موضعی پوست، پزشک با یک وسیله مخصوص چسبندگی های زیر پوست را باز کرده و سپس برای جلوگیری از احتمال چسبیدن مجدد این لایه ها به هم،یک پر کننده مناسب مانند چربی یا فیلر در ناحیه تزریق می نماید.

ساب سیژن جهت رفع اسکار
ساب سیژن

6- تزریق استرویید جهت رفع اسکار

تزریق استروئید تنها روش درمانی موثر برای از بین بردن اسکار کلوئیدی یا  گوشت اضافه می باشد. تزریق داروهای استروئیدی در زخم های کلوئیدی علاوه بر از بین بردن بافت کلوئیدی سبب می‌گردد، فیبروبلاستهایی که در سطح پوست به وجود آمده اند از بین بروند و پوست مجدد خود را بازسازی نماید. لازم به ذکر است این روش ماده استروییدی فقط در زخم تزریق شده است و تاثیر روی سلامت بدن ندارد.

تزریق استرویید جهت رفع اسکار

مراقبت های بعد از درمان اسکار

همانطور که پیشتر ذکر شد، در همه انواع اسکار، بخشی از پوست با یک عامل لایه بردار تحریک و نازک تر می شود. برای جلوگیری از ایجاد هرگونه لک و آسیب پوستی باید از تماس پوست دستکاری شده با اشعه آفتاب و UV جلوگیری شود. استفاده از لوازم آرایش رنگی، پس از درمان تا زمانی که التهاب پوست به طور کامل فروکش کرده، ممنوع  می باشد.

معمولاً تمامی روش های درمان اسکار یا جای زخم، نیاز به تکرار دارند. درمان اسکار آکنه در یک جلسه عملاً غیر قابل انجام میباشد. لذا تا پایان دوره درمان تمامی جلسات را به فواصل ذکر شده دنبال نمایید.